"İslamcı Örgütler" dizisinin ikinci cildi olan bu kitapta, İslam dünyasının en temel örgütü sayılan ve dünyadaki İslamcı hareketlerin çıkış noktasını, ruhunu ve ana hedeflerini anlamak için mutlaka tanınması gereken Müslüman Kardeşler hareketi mercek altına alınıyor; hareketin merkez (Mısır) ve çevre ülkelerdeki (Suriye, Ürdün, Filistin) yapılanması inceleniyor.
Aynı zamanda Türkiye ve Avrupa'da çok duyulan fakat hakkında az şey bilinen Hizb-ül Tahrir örgütünün kapsamlı bir künyesi çıkarılıyor. Türkiye'de yakından tanınan HAMAS (Filistin) örgütünün perde arkasına ilişkin somut bilgiler sunuluyor. Diğer radikal islamcı örgütler hakkında özgün belgeler de ortaya çıkarılıyor.
SUNUŞ
Elinizdeki kitap, Ortadoğu'daki İslamcı örgütlere ilişkin üç ciltlik araştırmanın ikinci cildini oluşturuyor. İlk baskısı 1993 yılında yapılan bu kitap, sonraki baskılarında hem yenilendi hem de geliştirildi. Genelde İslamcı örgüt ve kuruluşlar dinamiktirler. Sürekli bir değişim içindeler. Bazı oluşum ve demekler kayboluyor, yerine yenileri geliyor. En köklü denen dinci yapılar bile zamanın ruhuna uygun olarak bölünüyor, dönüşüyor ve kabuk değiştirebiliyorlar. Bir kısmı iktidarı alıp zafer kazanmak üzereyken iç ve dış şartlar gereği acı mağlubiyetler tadıyor. Mısır'daki İslami Cemaat ile İslami Cihat ve Suriye'deki Müslüman Kardeşler (ihvan) örgütü böyle bir süreçten geçtiler. Ürdün'deki İhvancılar bir gelişiyor, bir geriliyorlar. Bu ülkedeki radikal yapılar da 1991 Körfez Savaşı ile ABD'nin Irak işgali (2003) sonrasında gelişmelerin seyrine göre azalıp çoğaldılar; bazıları tümden bittiler, bazıları da yeni türediler. Yeniden türeyenler arasında El Kaide bağlantılı örgütleri (Cunudu Şam, Feth-ül islam, Ürdün Cihatçı Selefileri, Filistin Ceyş-ül Umme vs) saymak gerekir. Zamanla kaybolup kabuk değiştirmek suretiyle yeniden ortaya çıkan yahut hepten sahneden çekilen örgütlerin başında ise, Mısır'da yaklaşık 70 İslamcı grup geliyor.
Bu bölümdeki İslamcı örgüderin eksenini, Müslüman Kardeşler (İhvan) hareketinin merkezi (Mısır) ile çevre ülkelerdeki (Suriye, Ürdün ve Filistin) kolları oluşturuyor. Gerçekte İslam dünyasında ve birçok batılı ülkede bulunan uluslararası nitelikteki bu hareketi, bütün ayrıntılarıyla vermek durumundaydık. "Merkez iyi anlaşılırsa, uzantıları da anlaşılabilir" diye düşündük. Bu hareket bile durağan değil, dinamik bir yapı oluşturuyor. Politikaları, kadroları ve liderleri değişiyor. Ayrıca her ülkede farklı konumu bulunuyor. Örneğin Filistin'deki İhvancılar (HAMAS) silahlı mücadele veriyor; Suriye kolu birkaç kez silahlı kalkışmayı denedi ancak şimdi siyasete ağırlık veriyor; Ürdün'deki şiddetle arasına mesafe koymuş. Mısır'daki merkez ise, tabandan yukarıya doğru evrimci bir değişim istemekle beraber şiddetle arasına yeterli mesafe koyamadı.
İslamcı hareket ve akımların bu dinamizmini yakından izleyip gelişmelerin ayrıntılarını kayda geçmek, yaklaşık 20 yılımızı aldı. Dolayısıyla kitap, 18 yıllık fiili bir çalışmanın ürünüdür. Yeni baskıları nedeniyle üç kez gözden geçirilip yenilenmiş, bazı noktaları değiştirilip geliştirilmiştir.
Araştırmadaki bilgilerin büyük bir bölümü, birinci el kaynaklardan, söz konusu örgütün yayın organları veya temsilcilerinin yayınladıkları verilerden oluşuyor. Özgün belgelerin (özellikle Arapça ağırlıklı) yanı sıra, yabancı kaynakların (İngilizce, Fransızca, Türkçe, vs) ilgili hareket hakkındaki haber ve yorumlarına yer veriyor. Böylece karşılaştırma ve çelişkileri göz önüne serme olanağı doğabiliyor. Dolayısıyla kitap hem güvenilir bir başvuru kaynağı, hem de kolay eskimeyen bilgileri içermesi bakımından ansiklopedik bir nitelik taşıyor. Ancak ansiklopedilerde kullanılan kuru, mekanik ve durağan dil yerine, olayların akışı içinde hikâye ve canlı anlatımlara dayanan öyküleştirilmiş akıcı bir üslup kullanılmıştır.
Faik Bulut
İstanbul, Ocak 2009
FAİK BULUT
İSLAMCI ÖRGÜTLER 2
"İslamcı Örgütler" dizisinin ikinci cildi olan bu kitapta, İslam dünyasının en temel örgütü sayılan ve dünyadaki İslamcı hareketlerin çıkış noktasını, ruhunu ve ana hedeflerini anlamak için mutlaka tanınması gereken Müslüman Kardeşler hareketi mercek altına alınıyor; hareketin merkez (Mısır) ve çevre ülkelerdeki (Suriye, Ürdün, Filistin) yapılanması inceleniyor.
Aynı zamanda Türkiye ve Avrupa'da çok duyulan fakat hakkında az şey bilinen Hizb-ül Tahrir örgütünün kapsamlı bir künyesi çıkarılıyor. Türkiye'de yakından tanınan HAMAS (Filistin) örgütünün perde arkasına ilişkin somut bilgiler sunuluyor. Diğer radikal islamcı örgütler hakkında özgün belgeler de ortaya çıkarılıyor.